آيا توجه به نقش و اثر تقويت همه جانبه - از جمله تقويت نظامى - از عراق، نمى توانست در پيش بينى پايان جنگ به ما كمك كند؟

واقعيت محسوس اين بود كه قدرت هاى جهانى از عراق حمايت مى كردند ولى دست يابى به مرزهاى دقيق اين واقعيت آسان نبود. البته ما با تسليم نشدن به اين واقعيت هاى محسوسو توانستيم به نحوى قدرت نوپاى جمهورى اسلامى را در عرصه جهانى به نمايش بگذاريم وگرنه چه كسى است كه نداند قدرت هاى بزرگ خواهان پيروزى ما در عمليات هاى بيت المقدس، والفجر 8 و يا كربلاى 5 نبودند. در حقيقت ايران هيچ گاه با تكيه صرف به واقعيت ها و يا با تسليم شدن در برابر آنها حركت نمى كرد. خود انقلاب ما در اثر تسليم نشدن به واقعيت هاى محسوس جارى آن زمان به وقوع پيوست. مقاومت در مقابل متجاوز و ممانعت از پيش روى بيش تر عراق هم از اين مقوله بود، در حقيقت ايران واقعيتى بود كه دنيا نمى خواست آن را تحمل كند ولى پايمردى ها و هشت سال نبرد بالاخره جهان را وادار به قبول اين امر كرد.